Hoe zit het met cafeïne of theïne in thee?

Is het nu Cafeïne of Theïne?

Vaak wordt gedacht dat cafeïne in koffie (en cola) zit en theïne in thee maar dat is een achterhaald idee. In 1827 werd voor het eerst ontdekt dat er cafeïne in thee zit en men noemde dit theïne. Tot men aantoonde dat het om exact hetzelfde stofje gaat en er dus geen reden is om het anders dan cafeïne te noemen. Wel is het zo dat (los van de hoeveelheid, zie hieronder) de ervaring anders is bij het drinken van thee, in vergelijk met koffie. Ten eerste bevat een kopje thee, afhankelijk van de gebruikte theesoort en de manier van zetten, aanzienlijk minder cafeïne.

Daarnaast bevat thee ook het aminozuur L-theanine wat een kalmerend effect veroorzaakt en het ‘hypend’ effect van de cafeïne tegengaat. Als je een kop koffie neemt voel je het effect van de cafeïne direct omdat het in korte tijd in het lichaam wordt opgenomen. Bij thee werkt dit heel anders; onder andere door de aanwezigheid van anti-oxidanten in thee wordt de absorptiesnelheid afgeremd wat ervoor zorgt dat het effect van de cafeïne minder snel merkbaar is maar als voordeel heeft dat het langer werkt. Dit effect is nog groter bij losse thee dan bij het gebruik van theezakjes (de gruis in zakjes geeft door het kleinere oppervlak sneller alle werkzame stoffen vrij) Zie figuur 1.

 

Santhee-cafeine-vrijgifte

figuur 1 figuur 2

Bevat thee meer cafeïne dan koffie? 

De hoeveelheid cafeïne in het droge theeblad kan, afhankelijk van het theeblad, hoger zijn dan die in koffiebonen. Maar aangezien niet alle vaste stoffen van het theeblad in je kopje thee terecht komen en je minder thee dan koffie gebruikt voor het zetten van een gelijke hoeveelheid gaat die vlieger niet op. Gemiddeld gesproken bevat een kop thee 25 – 40 mg en een kop koffie ongeveer 90 mg cafeïne.  

Bestaat er thee zonder cafeïne? 

Nee, zelfs in de zogenaamde decaf thee zit nog 5 tot 10 mg cafeïne. De enige ‘thee’ die echt zonder cafeïne is, is kruidenthee of rooibosthee.  

Welke soorten thee bevatten veel of juist weinig cafeïne? 

Voor de beoordeling van de hoeveelheid cafeïne die er uiteindelijk in je kopje thee belandt moeten we rekening houden met een aantal aspecten:

santhee-twoleafsbud1. Welk deel van de plant wordt gebruikt
Als je naar de theeplant kijkt dan zijn de jongste blaadjes en de  knop het meest kwetsbaar en daarom zal de meeste cafeïne juist in dit deel van de theestruik zitten, als bescherming tegen insecten die niet van de bittere smaak van cafeïne houden. Dus thee gemaakt van deze blaadjes en met veel knopjes bevat meer cafeïne.

2. Temperatuur en trektijd
Hoe hoger de temperatuur van het water is (boven 80 graden), hoe meer cafeïne er vrij zal komen en dit geldt ook voor de trektijd. Hoe langer je de thee laat trekken hoe meer stoffen, en dus ook cafeïne er vrij zal komen. Zie hiervoor figuur 2. 

3. Theezakjes of losse thee
De thee in theezakjes bestaat uit gebroken bladeren tot zelfs gruis en daardoor komt er veel oppervlakte van de thee in aanraking met het water en zullen de stoffen in de thee (incl. cafeïne) heel snel vrijgegeven worden. Losse thee (van hele of weinig gebroken bladeren) geeft de stoffen, ook cafeïne, veel gelijkmatiger vrij. (Daarom kun je losse thee meerdere malen opschenken.)

Overigens is het een misverstand om te veronderstellen dat je de cafeïne kunt kwijtraken door de thee eerst te ‘spoelen’. Gemiddeld genomen raak je op deze manier maar 9% van de cafeïne kwijt.  

Testresultaten

Ik kwam een interessante test tegen waarbij de hoeveelheid cafeïne gemeten werd in verschillende soorten thee, gezet met dezelfde hoeveelheid water en trektijd.

Assan FTGOP (zwarte thee) 86 mg
Bai mu dan (witte thee) 75 mg
Ti guan yin (oolong thee) 37 mg
Darjeeling wit 56 mg
Groene thee uit India 59 mg
Groene thee uit Kenia  58 mg
Ceylong OP (zwarte thee) 58 mg

 

Conclusie

Relatief veel cafeïne zul je dus vinden in thee die gemaakt wordt van de jonge blaadjes en de knop (bud), die gezet wordt op een hogere temperatuur en een langere trektijd ondergaat. En in theezakjes! Maar in alle gevallen zal er minder cafeïne in thee zitten dan in koffie.
Het voordeel het drinken van thee m.b.t. het effect? De cafeïne wordt veel gelijkmatiger in het lichaam opgenomen, het effect duurt langer en in combinatie met de aanwezigheid van L-theanine (vooral in witte thee) zorgt het voor een kalme alertheid en wordt je er niet hyper van!

En wil je beslist geen cafeïne gebruiken? Neem dan een Rooibosthee of een Infusie van kruiden, vruchten of planten. 

Wil je meer informatie of reageren op dit blog?

Stuur me dan een bericht en ik geef je graag advies. En/of voel je vrij een reactie hieronder achter te laten. 

NB. dit blog is in augustus 2018 voor het eerst gepubliceerd en op 4 september 2019 geactualiseerd.

Categorie:
Thee, algemeen | Tips & Tricks


Reacties
Nog geen reacties.
Laat een reactie achter
 


Share

Deel dit artikel op social media. | | LinkedIn |


Blijf op de hoogte

Wil je op de hoogte bijven van Santhee? Schrijf je dan nu in voor de nieuwsbrief!


Terug naar het overzicht